Door Julia · redactie weer-meteo.be · Gepubliceerd op · 5 min leestijd
Een Belgische zomer beoordeel je zelden op zijn gemiddelde. Je herinnert je een week, een namiddag met 38 °C, een nacht waarin slapen onder het dak onmogelijk was. Om zinvol over hitte te praten, moet je ze op meerdere manieren tellen. Dat doet dit artikel voor tien zomers, van juni tot augustus 2016 tot 2025, voor Brussel, Luik en Oostende.
Alle waarden komen uit de ERA5-heranalyse (Open-Meteo, archief-API), niet van een nauwkeurige thermometer. Ze strijken extremen glad over een rooster van enkele kilometers: voor een officieel record moet u bij het KMI zijn.
Eerste manier: het gemiddelde van de maxima
Volgens de normaal 1991–2020 bedraagt de gemiddelde maximumtemperatuur van juni tot augustus 21,8 °C in Brussel en 19,7 °C in Oostende. Tien zomers zijn geen normaal, maar het contrast is duidelijk. In Brussel overschrijden drie zomers een gemiddeld maximum van 24 °C: 2018 (24,2), 2022 (24,3) en 2025 (24,2). Aan de andere kant blijft 2021 steken op 21,2 °C en 2024 op 21,9 °C: twee zomers op of onder het niveau van de normaal (21,8 °C). Oostende volgt dezelfde rangorde, met 22,4 °C in 2022 en 19,8 °C in 2016 en 2021.
Het gemiddelde heeft een nadeel: het nivelleert alles. Een zomer met een gemiddelde van 24 °C kan twee hete weken bevatten of twintig dagen lauwe warmte.
Tweede manier: dagen met 30 °C
Het aantal dagen waarop het maximum 30 °C of meer bereikt, zegt meer over het ongemak.
BrusselLuikOostende
Open-Meteo, ERA5-archief, 2016–2025 (heranalyse, geen weerstation); berekening van de redactie.
In Brussel loopt de reeks van nul dagen in 2021 tot elf dagen in 2022. In Luik, dat meer continentaal is, piekt 2025 eveneens op elf dagen. Oostende, getemperd door de zee, komt nooit boven vijf dagen (2020 en 2022) en telt er geen in 2016 en 2021. Dat verschil is leerzaam: hetzelfde jaar kan in Luik snikheet zijn en in Oostende gewoon warm, en het omgekeerde komt in onze reeksen niet voor.
De zeer hoge temperaturen, 35 °C of meer, zijn zeldzaam: twee dagen in Brussel in 2019 (rond 25 juli), een in 2022 en een in 2025. Luik telt er drie in 2019. Tropische nachten, met een minimum van minstens 20 °C, blijven uitzonderlijk in de gegevens: hoogstens vier per zomer in Brussel (2019, 2020 en 2025), vijf in Luik.
Derde manier: de episodes
Om van een hittegolf te spreken, heb je een regel nodig. Wij hanteren een eenvoudige, controleerbare: minstens vijf opeenvolgende dagen met een maximum van minstens 25 °C, waarvan minstens drie met 30 °C of meer. Dat is geen officiële definitie maar de onze, op dezelfde manier toegepast op alle steden en alle jaren.
| Plaats en periode | Duur | Maximum |
|---|---|---|
| Brussel : 23 aug. – 27 aug. 2016 | 5 j | 31,5 °C |
| Luik : 23 aug. – 28 aug. 2016 | 6 j | 32,4 °C |
| Brussel : 18 jun. – 22 jun. 2017 | 5 j | 32,1 °C |
| Luik : 18 jun. – 22 jun. 2017 | 5 j | 33,1 °C |
| Luik : 19 jul. – 9 aug. 2018 | 22 j | 33,7 °C |
| Brussel : 21 jul. – 8 aug. 2018 | 19 j | 34,6 °C |
| Brussel : 22 jul. – 26 jul. 2019 | 5 j | 38,5 °C |
| Luik : 22 jul. – 26 jul. 2019 | 5 j | 38,3 °C |
| Brussel : 5 aug. – 16 aug. 2020 | 12 j | 34,4 °C |
| Luik : 5 aug. – 16 aug. 2020 | 12 j | 34,7 °C |
| Oostende : 5 aug. – 13 aug. 2020 | 9 j | 32,0 °C |
| Brussel : 9 aug. – 16 aug. 2022 | 8 j | 31,9 °C |
| Luik : 9 aug. – 16 aug. 2022 | 8 j | 31,9 °C |
| Oostende : 10 aug. – 16 aug. 2022 | 7 j | 31,0 °C |
| Luik : 7 jul. – 11 jul. 2023 | 5 j | 31,5 °C |
| Luik : 28 jun. – 2 jul. 2025 | 5 j | 36,5 °C |
| Brussel : 10 aug. – 15 aug. 2025 | 6 j | 33,7 °C |
| Luik : 11 aug. – 15 aug. 2025 | 5 j | 32,8 °C |
Open-Meteo, ERA5-archief, 2016–2025 (heranalyse, geen weerstation); berekening van de redactie.
Over tien jaar en drie steden komen achttien episodes naar voor. Enkele rijen vallen op in de tabel.
- Eind juli 2019: slechts vijf dagen, van 22 tot 26 juli, maar de piek is de hoogste van de reeks: 38,5 °C in Brussel, 38,3 °C in Luik. Zelfs in Oostende klimt de heranalyse op 25 juli naar 38,6 °C; aan de kustlijn kunnen de stationsmetingen sterk verschillen van een roostercel.
- Zomer 2018: de langste episode van de reeks. In Luik 22 dagen na elkaar, van 19 juli tot 9 augustus; in Brussel 19 dagen, van 21 juli tot 8 augustus, met een maximum van 34,6 °C. Wat opvalt, is niet de extreme hitte maar de duur, gevoegd bij een bijna volledig uitblijvende regen: juli 2018 brengt maar 7 mm in Brussel.
- Augustus 2020: twaalf dagen, van 5 tot 16 augustus, in Brussel en Luik, negen in Oostende.
- Augustus 2022: acht dagen in Brussel en Luik, na een 19 juli met 36,8 °C, die een losse piek blijft.
- Zomer 2025: Luik kent twee episodes van vijf dagen, eind juni–begin juli (36,5 °C op 2 juli) en half augustus; Brussel enkel de tweede, van zes dagen.
In Brussel voldoet geen enkele episode aan onze regel in 2021, 2023 en 2024, drie eerder frisse en natte zomers.
Ermee leven: wat deze cijfers concreet betekenen
De meeste Belgische woningen zijn niet ontworpen voor weken met 30 °C, en airconditioning is zeldzaam. De episodes van 2018 en 2020 herinneren daaraan: na tien tot twaalf dagen hitte hebben de muren warmte opgeslagen die de nacht niet meer afvoert. Enkele eenvoudige gewoonten tellen zwaarder dan eender welk gadget: luiken en gordijnen aan de zonzijde al 's ochtends sluiten, 's nachts en vroeg in de ochtend ventileren als de buitenlucht koeler is, inspanningen op het heetste uur vermijden en regelmatig drinken. De gezondheidsautoriteiten van de gewesten publiceren aanbevelingen tijdens hittegolven; raadpleeg die liever dan op een samenvatting te vertrouwen.
De uv-index volgt een andere logica dan de temperatuur: hij kan hoog zijn bij 22 °C en bij 32 °C. De uv-kaart van de site geeft de actuele waarde.
In het Zoniënwoud zoals aan de kust beheers je de hitte met schaduw en het uur van de dag: een wandeling om 8 uur is niet te vergelijken met dezelfde wandeling om 15 uur. Onze gegevens meten dat comfort niet; ze zeggen enkel dat in tien jaar drie zomers op tien in de hoofdstad minstens tien dagen met 30 °C of meer telden (2020, 2022 en 2025), en een op tien er geen enkele.
Wilt u deze zomers in hun volledige jaar plaatsen, lees dan ons overzicht van tien jaar Belgisch weer; voor de kust tegenover de hoofdstad, ons artikel over het temperatuurverschil tussen kust en binnenland.
Periode van de aangehaalde gegevens: 2016–2025.