Door Julia · redactie weer-meteo.be · Gepubliceerd op · 3 min leestijd
België heeft geen bergen, maar wel de Ardennen, en wie ooit onder de regen uit Brussel vertrok om in Saint-Hubert sneeuw te vinden, kent het verschil. Tussen de 60 meter hoogte van de hoofdstad en de 472 meter van Saint-Hubert verandert het klimaat genoeg om niet over "het" Belgische weer te kunnen spreken zonder te zeggen waar. Wie zijn koffer wil pakken of een weekend wil plannen, doet er goed aan eerst te kijken welke van de vier steden het dichtst bij de bestemming ligt. Dit is wat tien jaar ERA5-heranalyse (Open-Meteo, 2016–2025) vertelt over vier steden, van laag naar hoog: Brussel, Luik, Spa en Saint-Hubert.
| Indicator (jaargemiddelde) | Brussel | Luik | Spa | Saint-Hubert |
|---|---|---|---|---|
| Hoogte van de plaats (m) | 60,0 | 70,0 | 250,0 | 472,0 |
| Gemiddelde temperatuur (°C) | 11,5 | 11,1 | 10,6 | 9,4 |
| Regen per jaar (mm) | 795,0 | 908,0 | 1 175,0 | 1 088,0 |
| Vorstnachten per jaar | 36,0 | 44,0 | 44,0 | 64,0 |
| Dagen zonder dooi per jaar | 2,0 | 3,0 | 5,0 | 9,0 |
| Dagen met ≥ 1 cm sneeuw per jaar | 5,0 | 8,0 | 4,0 | 18,0 |
| Dagen van 25 °C of meer per jaar | 31,0 | 31,0 | 26,0 | 18,0 |
| Dagen met ≥ 20 mm regen per jaar | 2,1 | 3,5 | 6,5 | 5,2 |
| Dagen met een windstoot ≥ 60 km/u per jaar | 38,0 | 40,0 | 43,0 | 36,0 |
Open-Meteo, ERA5-archief, 2016–2025 (heranalyse, geen weerstation); berekening van de redactie.
Een voorbehoud: de waarden hierboven komen uit een raster van enkele kilometers rond elke stad, niet van stations. Spa komt er bijvoorbeeld niet sneeuwrijker uit dan Luik, wat een artefact van het raster is: lees de verschillen als grootteorde, niet op de decimaal.
Misverstand nr. 1: "In de Ardennen regent het de hele tijd"
Half waar. Spa krijgt gemiddeld 1 175 mm per jaar, 48 % meer dan Brussel (795 mm), en Saint-Hubert 1 088 mm. Het regent er vaker (167 dagen per jaar met minstens 1 mm volgens de normaal, tegenover 143 in Brussel) en vooral harder: Spa telt 6,5 dagen per jaar met minstens 20 mm, tegenover 2,1 in Brussel. Het jaartotaal schommelt sterk, van 888 mm in 2025 tot 1 502 mm in 2023. Voor een wandeling is waterdichte kleding geen kwestie van seizoen, maar van principe.
Misverstand nr. 2: "Het sneeuwt de hele winter"
Fout, of liever: zelden. Saint-Hubert telt gemiddeld 18 dagen per jaar met minstens 1 cm sneeuw, tegenover 5 in Brussel: drie tot vier keer zoveel, maar verre van een aaneengesloten sneeuwdek. De winters verschillen sterk: 94 cm opgeteld in de heranalyse in 2017-18, 12 cm in 2023-24. De sneeuw blijft langer liggen omdat het er meer vriest: Saint-Hubert kent negen dagen per jaar waarop het kwik nooit boven nul komt, tegenover twee in Brussel. Voor langlaufen en sneeuwschoenwandelen is het seizoen kort en grillig. Onze gids over sneeuw in de Ardennen beschrijft waar u vóór vertrek op moet letten.
Misverstand nr. 3: "Luik is hetzelfde als Brussel"
Bijna. Beide steden hebben nagenoeg dezelfde gemiddelde temperatuur, 11,1 °C tegenover 11,5 °C, en hetzelfde aantal dagen met 25 °C of meer (31). Maar Luik vriest vaker: 44 vorstnachten per jaar tegenover 36 in Brussel, evenveel als Spa. Het krijgt ook 14 % meer regen. Luik is continentaler dan de hoofdstad: kouder in de winter, even warm in de zomer, iets natter.
Misverstand nr. 4: "In de Ardennen heb je geen last van de hitte"
Ook fout. Saint-Hubert kent nog 18 dagen per jaar met 25 °C of meer, en Spa 26, tegenover 31 in Brussel. Tijdens de episode van 22 tot 26 juli 2019 plaatst de heranalyse Spa op 37,6 °C. De hoogte haalt er slechts zo'n twee graden af: in juli is het normale maximum 22,5 °C in Brussel en 20,5 °C in Saint-Hubert. Het voordeel van de Ardennen in de zomer zit vooral in de nachten: het minimum van juli is 12,3 °C in Saint-Hubert tegenover 14,1 °C in Brussel.
Wat dit betekent voor een verblijf
- Om te wandelen: de frisse dagen van juni tot september maken van de Ardennen een goede keuze als Brussel stikt, maar de waterdichte jas is nooit optioneel.
- In de winter: de vorst is er hardnekkig. Saint-Hubert telt 64 vorstnachten per jaar, bijna twee keer zoveel als Brussel, en de wegen zijn gevoeliger voor ijzel.
- Voor fotografie en landschappen: de Hoge Venen en Botrange, nog hoger dan onze vier steden, zijn het domein van mist en veen. De tabel stopt bij 472 meter: hoger is het kouder, vochtiger en winderiger.
De wind, tot slot, onderscheidt onze vier steden nauwelijks: van 36 tot 43 dagen per jaar met een windstoot van minstens 60 km/u. De pagina's van de genoemde steden geven de actuele voorspelling, en de radar van de site toont de aanrukkende regen.
Periode van de aangehaalde gegevens: 2016–2025.