Altostratus is een grijs of blauwachtig, egaal dek dat de hemel in de middelhoge etage geheel of gedeeltelijk bedekt. De zon verschijnt erin als achter matglas: een bleke schijf zonder duidelijke rand, die geen schaduw meer werpt. Het is het tussenstadium tussen de fijne sluier aan het hoofd van een storing en de dikke laag die de regen brengt.
- Etage: Middelhoge etage (2.000 tot 7.000 m)
- Hoogte van de basis: 2.000 tot 7.000 m
- Uiterlijk: grijs of blauwachtig dek, zon als achter matglas
- Bijbehorend weer: regen of sneeuw nabij, vooral als de lucht zakt
Hoe altostratus ontstaat
Net als cirrostratus ontstaat altostratus door een langzaam, algemeen opstijgen van vochtige lucht, typisch voor een warmtefront of in een depressie. De laag wordt dikker en zakt naar de middelhoge etage, en de ijskristallen bovenin vermengen zich met waterdruppeltjes. Altostratus kan ook voortkomen uit het uitlopen van een grote cumulonimbus waarvan het aambeeld is uitgedund.
In het bovenste deel van de wolk zitten vooral ijskristallen; lager druppeltjes, soms onderkoeld. De laag is dik genoeg om een flink deel van het licht op te slokken, en daarom is de zon getemperd. Wordt de laag zo dik dat neerslag de grond bereikt, dan spreekt men van nimbostratus.
Hoe u altostratus herkent
Drie kenmerken volstaan. De hemel is egaal grijs of blauwachtig, zonder afzonderlijke elementen. De zon of maan is alleen zichtbaar als een vage schijf, niet als een verblindend punt. En er zijn geen schaduwen op de grond en geen halo, wat hem onderscheidt van cirrostratus. Een iets dunnere laag laat lichtere plekken zien, en de dag oogt mat.
Vergeleken met stratus, een lagere en donkerder wolk, hangt altostratus hoger en is hij lichtgrijs. Vergeleken met nimbostratus heeft hij geen aanhoudende neerslag die de grond bereikt, al kan er licht regen of sneeuw onder vallen.
Welk weer altostratus aankondigt
Altostratus die verschijnt na een sluier van cirrus en cirrostratus en dan zakt, kondigt regen of sneeuw binnen enkele uren aan. Het is het zekerste teken van een naderend warmtefront: tussen de eerste cirrus en de regen zitten vaak meerdere uren.
De wind trekt bij nadering meestal aan, de luchtdruk daalt en in de winter wordt de lucht zachter. Scheurt het dek open of trekt het op, dan gaat de storing op zee voorbij en keert het mooie weer terug.
Risico's en voorzorgen
Altostratus is niet gevaarlijk. Belangrijk is dat u zich voorbereidt op wat volgt: aanhoudende neerslag kan enkele uren tot een halve dag duren. In de winter is sneeuwval mogelijk als de lucht koud genoeg is. Plan voor lange uitstapjes een schuilplaats en raadpleeg voor vertrek de officiële waarschuwingen van het land.
In de lucht boven Antwerpen vandaag
Dit geeft de Open-Meteo-verwachting van 2026-11-15 14:48 voor Antwerpen, gemiddeld over de komende 24 uur: 86 % van de hemel is bedekt in de lage etage, 56 % in de middelhoge en 75 % in de hoge.
Voor dit wolkengeslacht telt de volgende etage: in de middelhoge etage is de hemel gedeeltelijk bedekt (56 % gemiddeld).
Deze percentages zijn modelwaarden op een raster: ze zeggen welk deel van de hemel in elke etage bezet is, niet welk wolkengeslacht er hangt. Ze veranderen bij elke update.
Veelgestelde vragen
Hoe onderscheid ik altostratus van cirrostratus?
Aan de zon. Achter cirrostratus houdt ze een scherpe rand, met mogelijk een halo en duidelijke schaduwen. Achter altostratus is ze vaag als door matglas, zonder halo en zonder schaduwen.
Laat altostratus het regenen?
Zelden veel. Hij kan licht regen of sneeuw geven, maar de aanhoudende neerslag komt als hij zich ontwikkelt tot nimbostratus.
Waarom is de hemel grijs en zonder reliëf?
Omdat de laag dik en egaal is, opgebouwd uit druppeltjes en kristallen die het licht in alle richtingen verstrooien. Er ontstaat geen contrast, dus geen reliëf.
Bronnen
- Wereld Meteorologische Organisatie (WMO), Internationale Wolkenatlas, WMO-nr. 407: definities van de geslachten, de etages en de basishoogten voor gematigde breedten. https://cloudatlas.wmo.int (copyright WMO; geen tekst of beeld van de Atlas is hier overgenomen).
- Tekening en tekst van deze pagina: eigen werk van deze website, schematisch.